menu

Heeft u zich ooit afgevraagd waarom een papierbak zo snel vol is, speciaal wanneer je het papier samenpropt in kleine balletjes? En wist u dat je papier maar zes of zeven keer herhaald kunt opvouwen, onafhankelijk van de afmetingen van het papier? Dit laatste was al bekend: aangezien met iedere vouw de dikte van het papier verdubbelt, wordt het snel onmogelijk om het papier nog een keer voldoende om te buigen om het te vouwen. Op het eerste gezicht lijkt het alsof verfrommelen heel anders werkt, aangezien het willekeurig is in plaats van regelmatig. Een internationaal team van natuurkundigen, waaronder prof. dr. Daniel Bonn van het Institute of Physics van de Universiteit van Amsterdam, ontdekten enkele opmerkelijke overeenkomsten tussen beide vormen van compactie, die ze publiceerden in het wetenschappelijke tijdschrift Physical Review Letters.

In hun artikel worden de overeenkomsten aangetoond door combinatie van mechanische en geometrische metingen tijdens het verkleinen. De geometrie van de randjes in een propje papier laat zien dat eenvoudige vouwmodellen ook gebruikt kunnen worden bij het opproppen. De analogie maakt het mogelijk om te voorspellen dat een typisch papierpropje voor maar liefst 75% bestaat uit lucht: opfrommelen is een erg inefficiënte vorm van compactie. De reden hiervoor lijkt erg op die voor het vouwprobleem: de kracht nodig om het propje kleiner te krijgen neemt erg sterk toe naarmate het propje al compacter is.

Het onderzoek verklaart waarom je papierbak zo snel vol is als je er veel propjes in gooit: al heel snel wordt de kracht nodig om het compacter te krijgen uitzonderlijk hoog.

Referentie

S. Deboeuf, E. Katzav, A. Boudaoud, D. Bonn, and M. Adda-Bedia, Comparative Study of Crumpling and Folding of Thin Sheets, Phys. Rev. Lett. 110, 104301 (2013) large.