Verdere stap in de samenwerking tussen natuurkundigen en sterrenkundigen UvA en VU
Op donderdag 3 oktober kwam de gezamenlijke wetenschappelijke staf en het ondersteunend personeel van het Institute of Physics, het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek en de VU afdeling Natuurkunde bijeen om te spreken over de geplande samenvoeging in de Amsterdam Faculty of Science (AFS, in oprichting). Doel van de bijeenkomst was om, naast een verdere persoonlijke kennismaking, te spreken over de samenvoeging in het AFS Department of Physics and Astronomy.

De kennismaking vond in spelvorm plaats. Uit levendige onderlinge discussies over overeenkomsten en verschillen tussen de werknemers van nu nog aparte instituten en afdelingen bleek dat de verschillen maar heel klein zijn: kleiner dan de diversiteit tussen de afzonderlijke groepen. De discussies gingen onder meer over eventuele verschillen in de verdeling van onderwijstaken (die bleken er niet te zijn) en over de vraag welke vormen van ondersteuning (technisch, ICT, administratief, PR) de stafleden in de nieuwe constellatie graag binnen het nieuwe Department (of in ieder geval binnen de AFS) georganiseerd zouden zien. Onder andere de noodzaak tot onderkenning van de specifieke wensen op het gebied van ICT binnen de natuur- en sterrenkunde kwam hierbij nadrukkelijk naar voren.
CNL, SRON, Solardam, Soft/bio, ...
Wim Ubachs, hoofd van de VU afdeling, schetste in een inleiding dat er inmiddels een gedetailleerd nieuw curriculum voor een gezamenlijke bacheloropleiding Natuurkunde en Sterrenkunde in Amsterdam is voorgesteld, dat breed wordt gezien als een verbetering ten opzichte van de bestaande programma's. Mits een aantal organisatorische problemen kunnen worden opgelost kan dit gezamenlijke programma al in september 2014 van start gaan. Ubachs definieerde ook een uitdaging: waarmaken dat de nieuwe opleidingen binnen de Amsterdamse AFS nieuwe studenten gaan trekken, óók uit het buitenland.

In de aanloopfase naar de oprichting van de AFS zijn voor de natuur- en sterrenkundigen al enkele successen te melden. Het instituut SRON (ruimteonderzoek) zal verhuizen naar het Science Park Amsterdam, omdat daar een interessante combinatie van wetenschappers actief zal zijn in de toekomst: sterrenkundigen, natuurkundigen (met hun lasers en optische instrumentatie), maar ook aardwetenschappers (aardobservatie en klimaatonderzoek). Ook de komst van het Centre for Nanolithography (CNL) naar het Science Park is mede te danken aan de samenwerkingsperspectieven tussen de beide natuurkunde-instituten en het FOM-instituut AMOLF. Het CNL zal honderd wetenschappers gaan herbergen die nauw zullen samenwerken met fysici en chemici van de AFS.
Ook tussen onderzoekers van de beide Amsterdamse universiteiten zijn in het afgelopen jaar nieuwe samenwerkingsinitiatieven ontstaan. Zo heeft een groot aantal fysici en chemici van UvA, VU en AMOLF de handen ineengeslagen om nauw samen te werken aan onderzoek op het gebied van zonne-energie onder de noemer ‘Solardam’. Ook onderzoekers op het gebied van Soft Matter en Biofysica hebben gezamenlijke ambities geformuleerd. De onderzoekers op het gebied van de elementaire deeltjes fysica werken bovendien al jaren vruchtbaar samen via het onderzoeksinstituut Nikhef, ook op het Science Park.

Samenballing Natuurkunde en Sterrenkunde op het Science Park
Het nieuwe AFS Department of Physics and Astronomy zal dan ook gehuisvest worden op het Science Park, waardoor een grote concentratie ontstaat, met ongekende perspectieven voor samenwerking. Dat zal ook de basis vormen om de competitie aan te gaan met de belangrijkste onderzoekscentra in Europa en de wereld. Ook voor het onderwijs aan Bachelors en Masters studenten bieden deze ontwikkelingen goede perspectieven: het scala aan onderzoeksterreinen, en aan diepgaande expertise, zal de mogelijkheden voor interessante stageplaatsen flink verbreden. Niet in de laatste plaats is de uitdaging ook dat deze concentratie van onderzoek en technologie zal leiden tot start-ups en economische activiteit in de Amsterdamse regio.
Ook na de bijeenkomst op 3 oktober zullen de stafleden van de bestaande afdeling en instituten nauw betrokken blijven bij de inrichting van het nieuwe Department.